ପବିତ୍ର ସରସ୍ୱତୀ ପୂଜା ଓ ଶ୍ରୀପଞ୍ଚମୀର ପୂଜା ବିଧି
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ମାଆ ସରସ୍ଵତୀଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ, ବିଦ୍ୟା, ବୁଦ୍ଧି, ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ କଳାର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ।
????ପରିଚୟ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ:
ମାଆ ସରସ୍ଵତୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବା ସହଧର୍ମିଣୀ ଅଟନ୍ତି।
ସୃଷ୍ଟିର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିବାରୁ ବ୍ରହ୍ମା ମାଆ ସରସ୍ଵତୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ବୋଲି ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି।
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, କଳାକାର, ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞମାନେ ସଫଳତା ପାଇବା ପାଇଁ ମାଆଙ୍କର ଆରାଧନା କରିଥାନ୍ତି।
????ରୂପ ଓ ବେଶଭୂଷା:
ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ: ମାଆ ସରସ୍ଵତୀ ସର୍ବଦା ଧଳା ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରନ୍ତି, ଯାହା ଶାନ୍ତି, ପବିତ୍ରତା ଏବଂ ସରଳତାର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ।
ଚତୁର୍ଭୁଜା: ମାଆଙ୍କର ଚାରୋଟି ହାତ ଥାଏ, ଯାହା ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଚିତ୍ତ ଏବଂ ଅହଂକାରକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ।
ବୀଣା: ତାଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ବୀଣା ସଙ୍ଗୀତ ଓ କଳାର ପ୍ରତୀକ। ଏହା ଜୀବନରେ ମଧୁରତା ଆଣିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ।
ପୁସ୍ତକ ଓ ମାଳା: ଗୋଟିଏ ହାତରେ ଥିବା ପୁସ୍ତକ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ହାତରେ ଥିବା ସ୍ଫଟିକ ମାଳା ଏକାଗ୍ରତା ଓ ଧ୍ୟାନର ସୂଚନା ଦିଏ
????ବାହନ:
ମା ସରସ୍ଵତୀଙ୍କର ବାହନ ହେଉଛି ହଂସ।
ହଂସର ଏକ ବିଶେଷ ଗୁଣ ରହିଛି ଯେ ସେ କ୍ଷୀର ଏବଂ ପାଣି ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ କ୍ଷୀରକୁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରେ।
????ପୂଜା ଓ ପର୍ବ:
ମାଘ ମାସ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ ବା ସରସ୍ଵତୀ ପୂଜା ମହାଆଡମ୍ବରରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଗୁଡ଼ିକରେ ମାଆଙ୍କର ବିଶେଷ ପୂଜା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ।
????ସରସ୍ଵତୀ ମନ୍ତ୍ର:
“ଓଁ ଐଂ ସରସ୍ଵତ୍ୟୈ ନମଃ”
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ, ସ୍ମରଣଶକ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧି କରେ।
????ପୂଜା ଓ ପର୍ବ:
ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ / ସରସ୍ଵତୀ ପୂଜା ହେଉଛି ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ।
ଏହି ଦିନ—ପିଲାମାନେ ଖଡ଼ିଛୁଆଁ କରନ୍ତି
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ବିଦ୍ୟାର ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗନ୍ତି
ଧଳା ଓ ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଯାଏ
????ନାମ ଓ ଅର୍ଥ :
ସରସ୍ଵତୀ – ଯାହାରେ ଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରବାହ ରହିଛି
ବାଣୀ – କଥା ଓ ଶବ୍ଦର ଦେବୀ
ଶାରଦା – ଜ୍ଞାନର ଦାତ୍ରୀ
ବିଦ୍ୟାଦାୟିନୀ – ବିଦ୍ୟା ଦାନ କରୁଥିବା ଦେବୀ
ବ୍ରାହ୍ମୀ – ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶକ୍ତି
????ରୂପ ଓ ଚିହ୍ନ :
ମାଆ ସରସ୍ଵତୀ ସାଧାରଣତଃ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି, ଯାହା ପବିତ୍ରତା ଓ ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣର ପ୍ରତୀକ।
ତାଙ୍କ ହାତରେ ଥାଏ:
ବୀଣା – ସଙ୍ଗୀତ ଓ କଳା
ପୁସ୍ତକ – ଜ୍ଞାନ
ଜପମାଳା – ଧ୍ୟାନ ଓ ଏକାଗ୍ରତା
ପଦ୍ମ – ପବିତ୍ରତା
ମାଆ ସରସ୍ଵତୀ କେବଳ ଏକ ଦେବୀ ନୁହେଁ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଜ୍ଞାନର ପ୍ରକାଶ, ଚିନ୍ତାର ପବିତ୍ରତା ଓ ସୃଜନର ଆତ୍ମା
