ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଳିକା ଦିବସର କଥନ ଓ ବିସ୍ଲେସଣ...
International Day of the Girl Child
ଆଜିର ବାଳିକା, ଆସନ୍ତାକାଲିର ସଶକ୍ତ ସମାଜ
ଝିଅଟିଏ ଯେତେବେଳେ ଜନ୍ମ ନିଏ, ତା' ସହିତ ଜନ୍ମ ନିଏ ଅସଂଖ୍ୟ ସମ୍ଭାବନା, ଅସୁମାରି ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଭବିଷ୍ୟତର ଆଶା। ତା'ର ଛୋଟ ଛୋଟ ଆଖିରେ ଥାଏ ଆକାଶ ଛୁଇଁବାର ସ୍ୱପ୍ନ, ନିଜ ପରିଚୟ ଗଢ଼ିବାର ଆକାଂକ୍ଷା ଏବଂ ପରିବାର, ସମାଜ ଓ ଦେଶ ପାଇଁ କିଛି କରିବାର ଅଦମ୍ୟ ଇଚ୍ଛା।
କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖର କଥା, ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆମ ସମାଜର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଝିଅ ଓ ପୁଅଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭେଦଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। କେଉଁଠି ଝିଅଟିଏ ଶିକ୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଏ, କେଉଁଠି ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ବିବାହର ଶିକାର ହୁଏ, ଆଉ କେଉଁଠି ତା'ର ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଇଚ୍ଛାକୁ ପରିବାରର ସାମାଜିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଆଗରେ ବଳିଦାନ ଦେବାକୁ ପଡ଼େ।
ଏହିପରି ସମସ୍ୟା ପ୍ରତି ସମାଜକୁ ସଚେତନ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାଳିକାକୁ ତା'ର ନ୍ୟାଯ୍ୟ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବର ୧୧ ତାରିଖରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଳିକା ଦିବସ।
ଏହି ଦିବସର ଇତିହାସ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ
ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ସାଧାରଣ ସଭା ୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୧ରେ ଅକ୍ଟୋବର ୧୧ ତାରିଖକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଳିକା ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା।
ପ୍ରଥମ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଳିକା ଦିବସ ୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୨ରେ ପାଳିତ ହୋଇଥିଲା।
ଏହି ଦିବସର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି—
ବାଳିକାମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷା କରିବା।
ସମସ୍ତ ବାଳିକାଙ୍କୁ ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷାର ସୁଯୋଗ ଦେବା।
ପୁଅ ଓ ଝିଅଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଲିଙ୍ଗଗତ ଭେଦଭାବ ଦୂର କରିବା।
ବାଲ୍ୟବିବାହ, ହିଂସା, ଶୋଷଣ ଓ ଅନ୍ୟାୟରୁ ବାଳିକାମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା।
ସେମାନଙ୍କ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ, ପ୍ରତିଭା, ନେତୃତ୍ୱ ଓ ସ୍ୱାବଲମ୍ବନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା।
ଏହି ଦିବସ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ; ଏହା ଆମ ସମାଜକୁ ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷା କରିବାର ଏକ ସୁଯୋଗ।
ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାରେ ନାରୀଙ୍କୁ ଶକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ, ମମତା ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ। ଆମ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶ୍ଳୋକ ରହିଛି—
“ଯତ୍ର ନାର୍ଯସ୍ତୁ ପୂଜ୍ୟନ୍ତେ ରମନ୍ତେ ତତ୍ର ଦେବତାଃ।”
ଅର୍ଥ: ଯେଉଁଠାରେ ନାରୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ, ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ବାସ କରନ୍ତି।
ଏହି ଶ୍ଳୋକର ମୂଳ ବାର୍ତ୍ତା ହେଉଛି ନାରୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା। କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତ ସମ୍ମାନ କେବଳ ପୂଜା କରିବାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ।
ଜଣେ ଝିଅକୁ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାଧୀନତା, ସୁରକ୍ଷା, ସମାନ ଅଧିକାର ଓ ନିଜ ଜୀବନ ସମ୍ପର୍କରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର ସୁଯୋଗ ଦେବା ହିଁ ତା' ପ୍ରତି ପ୍ରକୃତ ସମ୍ମାନ।
ଯେଉଁ ସମାଜ ନାରୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଏ, ସେହି ସମାଜ ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥରେ ସଭ୍ୟ ଓ ଉନ୍ନତ।
ଶିକ୍ଷା—ବାଳିକାର ସ୍ୱପ୍ନ ପୂରଣର ପ୍ରଥମ ସୋପାନ
ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ଏପରି ଏକ ଶକ୍ତି, ଯାହା ମଣିଷକୁ ଅଜ୍ଞାନତାର ଅନ୍ଧକାରରୁ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକକୁ ନେଇଯାଏ।
ଜଣେ ଶିକ୍ଷିତ ବାଳିକା ନିଜ ଅଧିକାର ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନ ହୁଏ, ଠିକ୍ ଓ ଭୁଲ୍ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ବୁଝିପାରେ ଏବଂ ନିଜ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୁଏ।
ଝିଅଟିଏ ପାଠ ପଢ଼ିଲେ କେବଳ ତା'ର ଜୀବନ ବଦଳେ ନାହିଁ; ତା'ର ଶିକ୍ଷା ପରିବାରର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ପିଲାମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷା, ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଓ ସାମାଜିକ ସଚେତନତାରେ ମଧ୍ୟ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।
“ଝିଅଟିଏ ପାଠ ପଢ଼ିଲେ, ତା'ର ଭବିଷ୍ୟତ ସହିତ ପରିବାର ଓ ସମାଜର ଭବିଷ୍ୟତ ମଧ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।”
କୌଣସି ବାଳିକା ଯେପରି ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ସାମାଜିକ କୁସଂସ୍କାର କିମ୍ବା ଲିଙ୍ଗଗତ ଭେଦଭାବ ଯୋଗୁଁ ଶିକ୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚିତ ନ ହୁଏ, ସେଥିପାଇଁ ପରିବାର, ବିଦ୍ୟାଳୟ, ସମାଜ ଓ ସରକାର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମିଳିତ ଭାବେ ଉଦ୍ୟମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସୁଯୋଗ ଓ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଳିଲେ ଝିଅମାନେ ମଧ୍ୟ ଜୀବନର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ଦକ୍ଷତା ପ୍ରମାଣ କରିପାରନ୍ତି।
କଳ୍ପନା ଚାୱଲା ମହାକାଶକୁ ଯାଇ ଅସଂଖ୍ୟ ଝିଅଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବାର ପ୍ରେରଣା ଦେଇଛନ୍ତି।
ପି.ଟି. ଉଷା ନିଜର କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ଓ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରତିଭା ବଳରେ ଭାରତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଜଗତରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି।
ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଆଦିବାସୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏବଂ ଦେଶର ଦ୍ୱିତୀୟ ମହିଳା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ ଇତିହାସ ରଚିଛନ୍ତି।
ଏହିପରି ଅନେକ ମହିଳା ବିଜ୍ଞାନ, ଶିକ୍ଷା, ଚିକିତ୍ସା, ପ୍ରଶାସନ, କ୍ରୀଡ଼ା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସମାଜସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ଅବଦାନ ଦେଇଛନ୍ତି।
ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ମଣିଷ ଯେତେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ସମାଜର କେତେକ ସମସ୍ୟା ଆଜି ବି ଆମ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ।
????କେତେକ ବାଳିକା ଆର୍ଥିକ ଅଭାବ ଓ ସାମାଜିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଯୋଗୁଁ ନିୟମିତ ଶିକ୍ଷା ପାଇପାରୁନାହାନ୍ତି।
????ବାଲ୍ୟବିବାହ ସେମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାଧୀନ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।
????ଲିଙ୍ଗଗତ ଭେଦଭାବ ଯୋଗୁଁ କେତେକ ପରିବାରରେ ଝିଅମାନେ ପୁଅମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ କମ୍ ସୁଯୋଗ ପାଉଛନ୍ତି।
????ହିଂସା, ଶୋଷଣ ଓ ଅସୁରକ୍ଷିତ ପରିବେଶ ସେମାନଙ୍କ ମୁକ୍ତ ବିକାଶରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।
????ଘରୋଇ କାର୍ଯ୍ୟର ଅସମାନ ବୋଝ ଓ ସାମାଜିକ ଚାପ ଅନେକ ଝିଅଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସୀମିତ କରିଦେଉଛି।
ଏହି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦିନର ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରିଦେଲେ ହେବ ନାହିଁ। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ନିରନ୍ତର ସଚେତନତା, ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଚରଣ, ଆଇନର ପାଳନ ଓ ସାମାଜିକ ମନୋଭାବର ପରିବର୍ତ୍ତନ।
????ଝିଅ—ପରିବାରର ଗୌରବ, ସମାଜର ସମ୍ପଦ
ଝିଅର ପ୍ରକୃତ ମର୍ଯ୍ୟାଦା କେବଳ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଉପାଧିରେ ନୁହେଁ; ତା'ର ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାଧୀନତା, ସୁରକ୍ଷା ଓ ସଫଳତାରେ ରହିଛି।
ଝିଅକୁ ଦୁର୍ବଳ ଭାବି ତା'ର ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସୀମିତ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ତାକୁ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଦିଅନ୍ତୁ, ନିଜ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଭୁଲ୍ରୁ ଶିଖି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରନ୍ତୁ।
ଜଣେ ଝିଅ କେବଳ ଅନ୍ୟର ଝିଅ, ଭଉଣୀ, ପତ୍ନୀ କିମ୍ବା ମାଆ ନୁହେଁ; ସେ ନିଜେ ଜଣେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ, ନିଜର ଅଧିକାର ଓ ସ୍ୱପ୍ନ ଥିବା ଜଣେ ମଣିଷ।
ଝିଅକୁ ଭଲ ପାଇବା ସହିତ ତାକୁ ନିଜ ପାଦରେ ଠିଆ ହେବାକୁ ଶିଖାନ୍ତୁ।
ତା'ର ହାତ ଧରି ଚଲିବା ସହିତ ଦିନେ ନିଜେ ଉଡ଼ିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସାହସ ଦିଅନ୍ତୁ।
????ଶିକ୍ଷାର ସଂକଳ୍ପ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାଳିକାକୁ ଶିକ୍ଷାର ସୁଯୋଗ ଦେବା ଏବଂ ତା'ର ପାଠପଢ଼ା ଜାରି ରଖିବାରେ ସହଯୋଗ କରିବା।
????ସମାନତାର ସଂକଳ୍ପ: ପୁଅ ଓ ଝିଅଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭେଦଭାବ ନ କରି ଉଭୟଙ୍କୁ ସମାନ ସ୍ନେହ, ସମ୍ମାନ ଓ ସୁଯୋଗ ଦେବା।
????ସୁରକ୍ଷାର ସଂକଳ୍ପ: ବାଳିକାମାନଙ୍କୁ ହିଂସା, ଶୋଷଣ, ନିର୍ଯାତନା ଓ ବାଲ୍ୟବିବାହରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ସଚେତନ ରହିବା।
????ସ୍ୱାବଲମ୍ବନର ସଂକଳ୍ପ: ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜର ଦକ୍ଷତା ବିକଶିତ କରିବା, ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥିର କରିବା ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବା।
ସମ୍ମାନର ସଂକଳ୍ପ: ଝିଅମାନଙ୍କ ମତାମତକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା।
ସଚେତନତାର ସଂକଳ୍ପ: ନିଜ ପରିବାର, ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ସମାଜରେ ବାଳିକାଙ୍କ ଅଧିକାର ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା।
“ଗୋଟିଏ ବାଳିକାର ହାତରେ ପୁସ୍ତକ ଦିଅନ୍ତୁ, ତା'ର ମନରେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ତା'ର ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଉଡ଼ିବା ପାଇଁ ଆକାଶ ଦିଅନ୍ତୁ।
କାରଣ, ଆଜିର ସଶକ୍ତ ବାଳିକା ହିଁ ଆସନ୍ତାକାଲିର ସମୃଦ୍ଧ ସମାଜ ଓ ଉନ୍ନତ ରାଷ୍ଟ୍ରର ନିର୍ମାତ୍ରୀ।”
ଝିଅକୁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ପଢ଼ିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ବଢ଼ିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱପ୍ନ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।
