ପୁରୀର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଥଯାତ୍ରାର ଶେଷ ପର୍ବ ହେଉଛି ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ।
ପୁରୀର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଥଯାତ୍ରାର ଶେଷ ପର୍ବ ହେଉଛି ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ। ରଥଯାତ୍ରା ଶେଷ ହେବା ପରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଫେରିବା ଘଟଣା କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ନୁହେଁ। ଏହା ପ୍ରେମ, ଭଲପାଇବା, ସମ୍ମାନ ଓ ମନମାଳିନ୍ୟ ଦୂର କରିବାର ଏକ ସୁନ୍ଦର ସନ୍ଦେଶ ଦେଇଥାଏ। ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ପବିତ୍ର ପରମ୍ପରା ଆମକୁ ସମ୍ପର୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ପରସ୍ପର ବୁଝାମଣା ବିଷୟରେ ଶିଖାଇଥାଏ।
ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରରେ ରହିବା ପରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ, ପ୍ରଭୁ ବଳଭଦ୍ର ଓ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଫେରିଥାନ୍ତି। ଏହି ଫେରିବା ପର୍ବକୁ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ କୁହାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ ଓ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୁନର୍ମିଳନ ହୁଏ। ଏହି ପରମ୍ପରାର ସବୁଠାରୁ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ରୀତି ହେଉଛି ମହାପ୍ରଭୁ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ରସଗୋଲା ଅର୍ପଣ କରିବା। ରସଗୋଲା ଏଠାରେ କେବଳ ଏକ ମିଠା ନୁହେଁ, ବରଂ କ୍ଷମା, ଭଲପାଇବା, ମିଳନ ଓ ସମ୍ପର୍କରେ ସମନ୍ୱୟର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ।
ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ କାହିଁକି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅଟକାନ୍ତି?
ଜଗନ୍ନାଥ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ, ରଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ ବଡ଼ଭାଇ ବଳଭଦ୍ର ଓ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ସହ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ରହିଥାନ୍ତି।
ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଫେରିବା ବେଳେ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଜର ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।
ସେ ସିଂହଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁଦେଇ n
ଏହି ପରମ୍ପରା ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ ଯେକୌଣସି ସମ୍ପର୍କରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା, ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପରସ୍ପର ସମ୍ମାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।
ରସଗୋଲାରେ ହୁଏ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମାନଭଞ୍ଜନ
ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମାନ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ ତାଙ୍କୁ ରସଗୋଲା ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି। ଏହା ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ନମ୍ରତା, ଭଲପାଇବା ଓ ମନମାଳିନ୍ୟ ଦୂର କରିବାର ଇଚ୍ଛାକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ରସଗୋଲା ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଦିଅନ୍ତି। ଏହା ପରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଓ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମିଳନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେର ଏହି ପରମ୍ପରା ଓଡ଼ିଶାର ସଂସ୍କୃତି ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ପରମ୍ପରାର ଏକ ଅଭିନ୍ନ ଅଂଶ ହୋଇ ରହିଛି।
ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ଦିଏ ଜୀବନର ବଡ଼ ସନ୍ଦେଶ
ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ କେବଳ ରଥଯାତ୍ରାର ଶେଷ ରୀତି ନୁହେଁ। ଏହା ଆମକୁ କ୍ଷମା, ବୁଝାମଣା, ସମ୍ମାନ ଓ ଭଲପାଇବାର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇଥାଏ।
ସମ୍ପର୍କରେ ମତଭେଦ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଓ ଭଲପାଇବା ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରାଯାଇପାରେ ବୋଲି ଏହି ପରମ୍ପରା ଦେଖାଇଥାଏ।
ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଚରିତ୍ର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ଆତ୍ମସମ୍ମାନର ପ୍ରତୀକ। ସେହିପରି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ରସଗୋଲା ଅର୍ପଣ ନମ୍ରତା ଓ ନିଜ ସମ୍ପର୍କକୁ ଠିକ୍ କରିବାର ଇଚ୍ଛାକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ପ୍ରତିବର୍ଷ ଭକ୍ତମାନେ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ଦେଖିଥାନ୍ତି।
ଏହି ପବିତ୍ର ପରମ୍ପରା ଆମକୁ ମନେ ପକାଇଦିଏ ଯେ ସମ୍ମାନ, ଭଲ କଥାବାର୍ତ୍ତା, ବୁଝାମଣା ଓ କ୍ଷମା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପର୍କକୁ ଦୃଢ଼ କରାଯାଇପାରେ।
ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ, ପ୍ରଭୁ ବଳଭଦ୍ର, ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବଦେବୀମାନେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଫେରି ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ବିଜେ କରନ୍
ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ଏକ ଭାବପ୍ରବଣ ଓ ପବିତ୍ର ମୁହୂର୍ତ୍ତ। ଏହି ପରମ୍ପରାରେ ଧର୍ମ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଜୀବନର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏକାସାଥିରେ ଜଡିତ ରହିଛି।
