ସାରା ଭାରତ ବର୍ଷରେ ୫୭ ଟି ନୂଆ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଖୋଲିବାକୁ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ...

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟାପାର କ୍ୟାବିନେଟ କମିଟି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ ସାରା ଦେଶରେ ସିଭିଲ କ୍ଷେତ୍ର ଅଧୀନରେ 57ଟି ନୂତନ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ (KV) ଖୋଲିବାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି। 

2026-27 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନଅ ବର୍ଷ ଅବଧିରେ 57ଟି ନୂତନ KV ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ମୋଟ ଆନୁମାନିକ ପାଣ୍ଠିର ଆବଶ୍ୟକତା 5862.55 କୋଟି ଟଙ୍କା (ପ୍ରାୟ)। 

ଏଥିରେ 2585.52 କୋଟି ଟଙ୍କା (ପ୍ରାୟ) ର ପୁଞ୍ଜି ଖର୍ଚ୍ଚ ଅଂଶ ଏବଂ 3277.03 କୋଟି ଟଙ୍କା (ପ୍ରାୟ) ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଖର୍ଚ୍ଚ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। 

ଏହା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ NEP 2020 ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଭାବରେ, ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ, ଏହି 57ଟି KV କୁ ବାଲଭାଟିକା ସହିତ ମଞ୍ଜୁର କରାଯାଇଛି, ଅର୍ଥାତ୍ 3 ବର୍ଷର ମୂଳଦୁଆ ପର୍ଯ୍ୟାୟ (ପ୍ରାକ-ପ୍ରାଥମିକ)।

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ଅର୍ଦ୍ଧସାମରିକ ବାହିନୀ ସମେତ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ଏବଂ ଅଣ-ହସ୍ତାନ୍ତରିତ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପିଲାମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ସାରା ଦେଶରେ ସମାନ ମାନର ଶିକ୍ଷାଗତ ସୁବିଧା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ନଭେମ୍ବର 1962 ରେ କେଭି ଯୋଜନାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ। 

ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଏକ ୟୁନିଟ୍ ଭାବରେ "କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସଂଗଠନ" ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।

ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ କେଭିଏସ ନିୟମିତ ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାୟୋଜିତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କଠାରୁ ନୂତନ କେଭି ଖୋଲିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ/ବିଭାଗ, ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। 

ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୃକ୍ତ ପ୍ରାୟୋଜିତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଯଥା ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ/ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ/କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟୋଜିତ। 

ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା, 1288 କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କେଭି ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ବିଦେଶରେ 03 ଟି ଯଥା ମସ୍କୋ, କାଠମାଣ୍ଡୁ ଏବଂ ତେହେରାନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। 30.06.2025 ସୁଦ୍ଧା ଛାତ୍ରଙ୍କ ମୋଟ ନାମଲେଖା 13.62 ଲକ୍ଷ (ପ୍ରାୟ)।

ପୂର୍ବରୁ 85 KV ମଞ୍ଜୁରୀ ସହିତ, ଏହି ତୁରନ୍ତ ପ୍ରସ୍ତାବ ସମଗ୍ର ଭାରତ ପ୍ରସାରକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରିବା ସହିତ KV ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ଚାହିଦାକୁ ପୂରଣ କରେ। CCEA ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟୋଜିତ 7 KV ଏବଂ ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାକି 50 KV ଅନୁମୋଦନ କରିଛି। 

କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ 57 ଟି ନୂତନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ଏବଂ ରଣନୈତିକ ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଏକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ, ଯାହା ପୂର୍ବରେ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ଧାରଣ କରିଥାଏ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତି ଏବଂ ଜାତୀୟ ଏକୀକରଣକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ତର, ଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମରେ ସନ୍ତୁଳିତ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଥାଏ। 

ଡିସେମ୍ବର 2024 ରେ ମଞ୍ଜୁର ହୋଇଥିବା 85 KV ସହିତ ଜାରି ରଖି, ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବରେ 17 ଟି ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ କଭର୍ କରାଯାଉଛି। ଏହି 57 KV ମଧ୍ୟରୁ 20 ଟି ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ଖୋଲିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହୋଇଛି ଯେଉଁଠାରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଯଥେଷ୍ଟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି KV ନାହିଁ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଆକାଂକ୍ଷୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ 14 KV, ବାମପନ୍ଥୀ ଉଇଲାଣ୍ଡ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ 4 KV ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ/ପାହାଡ଼ି ଅଞ୍ଚଳରେ 5 KV ପ୍ରସ୍ତାବିତ। 

ଡିସେମ୍ବର 2024ରେ ଦିଆଯାଇଥିବା 85 KV ମଞ୍ଜୁରୀକୁ ଜାରି ରଖି, ମାର୍ଚ୍ଚ 2019 ପରଠାରୁ ଏଥିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇନଥିବା ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇ ଆହୁରି 57ଟି ନୂତନ KV ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଛି।

ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଶାସନିକ ଗଠନ ପାଇଁ ସଂଗଠନ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିବା ମାନଦଣ୍ଡ ସହିତ ସମାନ ପଦବୀ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପଡିବ ଯାହା ପ୍ରାୟ 1520 ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ କେଭି ପରିଚାଳନା କରିବ। ତେଣୁ, 86640 ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଉପକୃତ ହେବେ। 

ପ୍ରଚଳିତ ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ, ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ କେଭି (ବାଲଭାଟିକାରୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) 81 ଜଣଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ତଦନୁସାରେ, 57ଟି ନୂତନ କେଭିର ଅନୁମୋଦନ ସହିତ, ମୋଟ 4617 ସିଧାସଳଖ ସ୍ଥାୟୀ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ | ସମସ୍ତ କେଭିରେ ବିଭିନ୍ନ ସୁବିଧା ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ଜଡିତ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଅନେକ କୁଶଳୀ ଏବଂ ଅଣକୁଶଳୀ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି 2020 ଅନୁଯାୟୀ, 913ଟି କେଭିକୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଭାବରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା NEP 2020 ର କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନକୁ ଦର୍ଶାଉଛି। 

ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷାଦାନ, ଅଭିନବ ଶିକ୍ଷାଦାନ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଯୋଗୁଁ କେଭିଗୁଡ଼ିକ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଚାହିଦାପ୍ରାପ୍ତ ବିଦ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟରୁ KV ନିରନ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ପ୍ରତିବର୍ଷ କେଭିଗୁଡ଼ିକରେ ବାଲଭାଟିକା/ଶ୍ରେଣୀ 1ରେ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରୁଥିବା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ସିବିଏସଇ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷାରେ କେଭିଗୁଡ଼ିକର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନ ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ନିରନ୍ତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରହିଛି।

କେଭିଗୁଡ଼ିକୁ ଆଦର୍ଶ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି, ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷା ସେହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରସାରିତ ହେବ ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପୂର୍ବ ପ୍ରତିବନ୍ଧକରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନଥିଲା/ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ନଥିଲା, ଏହା ସହିତ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ଥିବା ଉଚ୍ଚ-ଚାହିଦା ଥିବା ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ, ଆକାଂକ୍ଷୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ କଭରେଜକୁ ମଜବୁତ କରିବ ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ଭାବରେ ଆହ୍ୱାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ କେଭିଏସ ନେଟୱାର୍କକୁ ବିସ୍ତାର କରିବ।