AI ମାଧମରେ ଭାରତର ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରିଚୟ
କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ଭାରତ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (ଏଆଇ) ଦ୍ବାରା ପରିଚାଳିତ ଏକ ନୂତନ ଯୁଗର ସନ୍ଧିକ୍ଷଣରେ ଠିଆ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଜୀବନକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରୁଛି ଏବଂ ଦେଶର ପ୍ରଗତିକୁ ଆକାର ଦେଉଛି। ଇଣ୍ଡିଆଏଆଇ ମିଶନ ଏବଂ ଏଆଇ ପାଇଁ ଉତ୍କର୍ଷତା କେନ୍ଦ୍ର ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅଛି। ଏଗୁଡ଼ିକ କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ ଶକ୍ତିକୁ ବିସ୍ତାର ରୁଛନ୍ତି, ଗବେଷଣାକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ ଧ୍ଯାନ ସୃଷ୍ଟି କ କରୁଛନ୍ତି ଯାହା ସିଧାସଳଖ ଲୋକଙ୍କୁ ଉପକୃତ କରୁଛି। ଭାରତର ଆଭିମୁଖ ମୁଖ୍ଯ ଆର୍ଟିଫିସିଆ ସିଆଲ ଇଣ୍ଟେ ଶସ୍ତା ଏବଂ ସୁଲଭ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଏ, ଯାହା ଦ୍ବାରା ନବସୃଜନ । ସମଗ୍ର ସମାଜରେ ଉନ୍ନତି ଆଣୁଛି । ଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସକୁ ମୁକ୍ତ,
କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତା କ'ଣ
କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧି ବୁଦ୍ଧିମତା (ଏଆଇ) ଏପରି ଏକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ମଣିଷମାନେ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକୃ ମେସିନଗୁଡ଼ି କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ଏହା ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକୁ ଅଭିଜ୍ଞତାରୁ ଶିଖୁବାକୁ, ନୂତନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଖାପ ଖୁଅ ଖୁଆଇବାକୁ ଏବଂ ସ୍ବାଧୀନ ଭାବରେ ଜଟିଳ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିଥାଏ।
ଏହି ସମା ମାବେଶୀ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ନୀତି ଆୟୋଗର ରିପୋର୍ଟ, “ସମାବେଶ ବଶୀ ସା ସାମାଜିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏଆଇ (ଅକ୍ଟୋବର 2025)" )’"ରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି। ଏହି ରିପୋର୍ଟ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ କିପରି ଏଆଇ ଭାରତର 49 490 ନିୟୁତ ଅସଂଗଠିତ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ଶିକ୍ଷା, ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ରୀକରଣର ସୁବିଧା ବିସ୍ତାର କରି ସଶକୁ କରିପାରିବ ।
ଭାରତରେ ବ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଆଇ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍
ଭାରତର ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିସ୍ତାର କରୁଛି ଏବଂ ଚଳିତ ବର୍ଷ ବାର୍ଷିକ ରାଜସ୍ବ 280 ବିଲିୟନ ଡଲାର ଅତିକ୍ରମ କରିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।
ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏ ৩০° ' ଏଆଇ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ରେ 6 ନିୟୁତରୁ ଅଧୂକ ଲୋକ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି।
ଦେଶରେ 1,800ରୁ ଅଧୂକ ବିଶ୍ବସ୍ତରୀୟ କ୍ଷମତା କେନ୍ଦ୍ର ରହିଛି, ଯେଉଁଥ୍ରେ 500 ରୁ ଅଧୂକ ଏଆଇ ଉପରେ
କେନ୍ଦ୍ରିତ।
ଭାରତରେ ପ୍ରାୟ 1.8 ଲକ୍ଷ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଅଛି, ଏବଂ ଗତ ବର୍ଷ ଶୁଭାରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ନୂତନ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ 89% ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ପାଦ କିମ୍ବା ସେବାରେ ଏଆଇ ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି।
ନାସକମ୍ ଏଆଇ ଗ୍ରହଣ ସୂଚକାଙ୍କରେ, ଭାରତ 4 ରୁ 2.45 ସ୍କୋର କରିଛି, ଯାହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ 87% ଉଦ୍ୟୋଗ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଏଆଇ ସମାଧାନ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି।
ଏଆଇକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ଅଟୋମୋଟିଭ୍, ଉପଭୋକ୍ତା ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ଖୁଚୁରା, ବ୍ୟାଙ୍କି, ଆର୍ଥକ ସେବ ସେବା ଏବଂ ବୀ ବୀମା ଏବଂ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଅନୁର୍ଭୁକ୍ତ। ଏମାନେ ଏକାଠି ଏଆଇର ମୋଟ ମୂଲ୍ୟର ପ୍ରାୟ 60 ପ୍ରତିଶତ ଅବଦାନ ରଖନ୍ତି।
ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବିସିଜି ସର୍ଭେ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାୟ 26% ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀ ସ୍କେଲରେ ଏଆଇ ପରିପକ୍ବତା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।
ଭାରତ ଏକ ସମାବେଶୀ ଏଆଇ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିବା ବେଳେ ବର୍ଷିତ ବିଶ୍ବସ୍ତରୀୟ ସ୍ବୀକୃତି ଦେଶର ପ୍ରଗତିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛି। ଷ୍ଟାନଫୋର୍ଡ ଏଆଇ ଇଁଣ୍ଡେକ୍ସ ଭଳି ମାନ୍ୟତାରେ ଭାରତ ଏଆଇ ଦକ୍ଷତା, ସାମର୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ନୀତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚାରିଟି ଦେ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି। ପାଇଛି। ଗିଟହବରେ ଏଆଇ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ମଧ୍ଯ ଦେଶ ଦ୍ବିତୀୟ ସର୍ବବୃହତ ଯୋଗଦାନକାରୀ। ଭାରତ ଏଆଇର ଉପଯୋ ପଯୋଗ କରି 2047 ସୁଦ୍ଧା ବିକଶିତ ଭାରତର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି ।
ଭାରତରେ ଏଆଇ ତିଆରି କରିବା ଏବଂ ଭାରତ ପାଇଁ ଏଆଇକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ଲାଗି ମାର୍ଚ୍ଚ 2024ରେ ଇଣ୍ଡିଆ ଏଆଇ ମିଶନକୁ କ୍ୟାବିନେଟ ମଞ୍ଜୁରି ମିଳିଥିଲା। ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ଅବଧୂ ଲାଗି ଏହି ମିଶନ ପାଇଁ 10,371.92 କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟବରାଦ କରାଯାଇଛି । ମିଶନର ଶୁଭାରମ୍ଭ ପରଠାରୁ, ଏହା ଏହା ଦେଶର କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ ଭିତ୍ତଭୂମି ବିସ୍ତାର କରିବାରେ ଦୃଢ଼ ଅଗ୍ରଗତି କରିଛି। 10,000 ଜିପିୟୁର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲକ୍ଷ୍ୟରୁ, ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ 38,000 ଜିପିୟୁ ହାସଲ କରିଛି, ଯାହା ବିଶ୍ବସ୍ତରୀୟ ଏଆଇ ସମ୍ବଳଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଲଭ ଉପଲବ୍ଧତା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି। ଜିପିୟୁ ବା ଗ୍ରାଫିକ୍ସ ପ୍ରୋସେସିଂ ୟୁନିଟ୍ ହେଉଛି ଏକ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଚିପ୍ ଯାହା ମେସିନଗୁଡ଼ିକୁ ମସିନଗୁଡ଼ିକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଭାବିବା, ଇମେଜଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରୋସେସ୍ କରିବା, ଏଆଇ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରିଚାଳନ ଳନା କରିବା ଏବଂ ଏକ ନିୟମିତ ପ୍ରୋସେସର ତୁଳନାରେ ଜଟିଳ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଦକ୍ଷ ଭାବେ ରିଚାଳନା କରିବାରେ ସହା ହାୟକ ହୋଇଥାଏ । ଏଅ ଏଆଇ ମିଶନକୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଓ ଆଇଟି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଏକ ସ୍ବାଧୀନ କରୁଛି। ବ୍ୟବସ ସାୟ ବିଭାଗ ଇଣ୍ଡିଆ ଏଆଇ ପରିଚାଳନା