'ଅନନ୍ତ ବ୍ରତ' ବା 'ଅଘୋର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ' ର ଗାଥାବଳୀ...

ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସମର୍ପିତ ହେଉଥିବା ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବ୍ରତ ।  

ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସମର୍ପିତ କରାଯାଉଥିବା ଏହି ବ୍ରତ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଭାଦ୍ରବମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ କରାଯାଇଥାଏ। 

ଏଥର ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଗୁରୁବାର ପଡ଼ୁଥିବାରୁ ଏହି ବ୍ରତର ମହତ୍ତ୍ବ ଅଧିକ ।

ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପୂଜା ପରେ ପୁରୁଷମାନେ ଡାହାଣ ହାତରେ ଏବଂ ମହିଳାମାନେ ବାମ ହାତରେ ଅନନ୍ତ ବ୍ରତସୂତ୍ର ଧାରଣ କରିଥାଆନ୍ତି। 

ବିଶ୍ବାସ ରହିଛି ଯେ ଲଗାତର ୧୪ବର୍ଷ ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବ୍ରତ କରିବା ଦ୍ବାରା ଭକ୍ତଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ କଷ୍ଟ ନିବାରଣ ହୋଇଯାଇଥାଏ। କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ,ଏପରି କରିବା ଦ୍ବାରା ବ୍ରତଧାରୀଙ୍କ ପରଲୋକପରେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ ।

ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଦିନରେ କେବଳ ଥରେ ବିନା ଲୁଣରେ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।

ଅନନ୍ତ ବ୍ରତସୂତ୍ର ରାକ୍ଷୀ ସୂତା ଭଳି ଏକ ଖାସ୍ ରଙ୍ଗର ସୂତା ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁଥିରେ ୧୪ଟି ଗଣ୍ଠି ହୋଇଥାଏ। 

ଏହି ବ୍ରତକୁ ଘରେ କିମ୍ବା ମନ୍ଦିରରେ କରାଯାଇଥାଏ।

ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀର କଥା ଅନୁସାରେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ସୁମନ୍ତ ନାମକ ଜଣେ ଋଷି ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାଁ ଦୀକ୍ଷା ଥିଲା। ଉଭୟଙ୍କର ଜଣେ ପରମ ସୁନ୍ଦରୀ କନ୍ୟା ଥିଲେ ଯାହାଙ୍କ ନାଁ ସୁଶୀଳା ଥିଲା। ସୁଶୀଳା ଟିକେ ବଡ଼ ହେବା ବେଳକୁ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ପତ୍ନୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସୁମନ୍ତଙ୍କୁ ନିଜ ଝିଅର ଲାଳନପାଳନର ଚିନ୍ତା ହୋଇଥିଲା। ସେଥିପାଇଁ ସେ କର୍କଶା ନାମ୍ନୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ଦ୍ବିତୀୟ ବିବାହ କରିଥିଲେ।

ଅନନ୍ତ ବ୍ରତ ମୁଖ୍ୟତଃ କୌଣ୍ଡିଲ୍ୟ ମୁନି ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସୁଶୀଳାଙ୍କ କାହାଣୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଯେଉଁଥିରେ ଅହଂକାର ପାଇଁ ମିଳିଥିବା ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଟଳ ବିଶ୍ୱାସର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ରହିଛି। ଏହି ବ୍ରତ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାଦ୍ରବ ମାସ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। 

ଅନନ୍ତ_ବ୍ରତ_କଥାର_ସାରାଂଶ:

ଆରମ୍ଭ: କାହାଣୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଥରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିଜ ରାଜ୍ୟ ହରାଇ ବନବାସରେ ଥିବା ସମୟରେ ବଡ଼ ଭାଇ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏହାର ପ୍ରତିକାର ପଚାରିଥିଲେ। ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବିପଦରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଅନନ୍ତ ବ୍ରତ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ। ଏହାପରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ କୌଣ୍ଡିଲ୍ୟ ମୁନି ଓ ସୁଶୀଳାଙ୍କ କାହାଣୀ କହିଥିଲେ।

କୌଣ୍ଡିଲ୍ୟ_ଓ_ସୁଶୀଳାଙ୍କ_କଥା:

ପୂର୍ବରୁ ସୁମନ୍ତ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କର ସୁଶୀଳା ନାମକ ଏକ ଧାର୍ମିକ କନ୍ୟା ଥିଲା। ସୁମନ୍ତ ନିଜ କନ୍ୟାର ବିବାହ କୌଣ୍ଡିଲ୍ୟ ନାମକ ଜଣେ ଋଷିଙ୍କ ସହିତ କରାଇଥିଲେ।

ଥରେ ରାସ୍ତାରେ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ସୁଶୀଳା କେତେକ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅନନ୍ତ ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଥିବାର ଦେଖିଥିଲେ। ସେ ସେମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଏହି ବ୍ରତର ବିଧି ଓ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବିଷୟରେ ଜାଣି ପାରିଥିଲେ।

ବ୍ରତ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ, ସୁଶୀଳା ୧୪ଟି ଗଣ୍ଠି ଥିବା ଏକ ଅନନ୍ତ ସୂତ୍ର ବାନ୍ଧିଥିଲେ। ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ ପରେ କୌଣ୍ଡିଲ୍ୟ ଏବଂ ସୁଶୀଳାଙ୍କ ଜୀବନରେ ସମୃଦ୍ଧି ଫେରି ଆସିଥିଲା।

କିଛି ସମୟ ପରେ, କୌଣ୍ଡିଲ୍ୟ ବ୍ରତର ମାହାତ୍ମ୍ୟକୁ ନ ବୁଝି ଅହଂକାରବଶତଃ ସୁଶୀଳାଙ୍କ ହାତରୁ ଅନନ୍ତ ସୂତ୍ର କାଢ଼ି ଫିଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଧୀରେ ଧୀରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା।

କୌଣ୍ଡିଲ୍ୟ ନିଜର ଭୁଲ୍ ବୁଝିପାରି ଅନନ୍ତ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଅନେକ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ଅନେକ କଷ୍ଟ ସହିବା ପରେ ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ଥିଲେ ଏବଂ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ କହିଥିଲେ।

କୌଣ୍ଡିଲ୍ୟ ପୁଣି ଥରେ ବିଧି ପୂର୍ବକ ଅନନ୍ତ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ପରେ ନିଜର ହରାଇଥିବା ରାଜ୍ୟ ଓ ସୁଖ ପୁଣି ଫେରି ପାଇଥିଲେ।

ଅନନ୍ତ ବ୍ରତ ପୂଜା ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରାଯାଏ |

ବିଶେଷ କରି ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଅନନ୍ତ ସୂତ୍ର ଧାରଣ କରିବା ସମୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି -

ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର: ଓଁ ଅନନ୍ତାୟ ନମଃ 

ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ: ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ହେଉଛି "ଅନନ୍ତ ରୂପୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି।"

ବିଶେଷତ୍ୱ: ଏହା ସବୁଠାରୁ ସରଳ ଏବଂ ସାଧାରଣ ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ଅନନ୍ତ ବ୍ରତ ପୂଜା ସମୟରେ ବାରମ୍ବାର ଜପ କରାଯାଏ। 

ଏହା ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅନନ୍ତ ରୂପ ପ୍ରତି ସମର୍ପଣ ଓ ବିଶ୍ୱାସର ପ୍ରତୀକ।

ଅନନ୍ତ ସୂତ୍ର ଧାରଣ କରିବା ସମୟର ମନ୍ତ୍ର

ଯେତେବେଳେ ବ୍ରତଧାରୀ ପୂଜା ପରେ ଅନନ୍ତ ସୂତ୍ର

 (୧୪ଟି ଗଣ୍ଠି ଥିବା ସୂତା) ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେହି ସମୟରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରାଯାଏ। 

ମନ୍ତ୍ର:

ଅନନ୍ତସୂତ୍ରଂ ଧାରୟାମି ଅନନ୍ତସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ।

ଅନନ୍ତବ୍ରତଧାରଣେନ ମମ ସର୍ବାର୍ଥସିଦ୍ଧୟର୍ଥମ୍।।

ଓଡ଼ିଆରେ ଅର୍ଥ:

ଅନନ୍ତସୂତ୍ରଂ ଧାରୟାମି: ମୁଁ ଏହି ଅନନ୍ତ ସୂତ୍ରକୁ ଧାରଣ କରୁଛି।

ଅନନ୍ତସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ: ଯିଏ ମହାନ୍ ଅନନ୍ତ ଭଗବାନ।

ଅନନ୍ତବ୍ରତଧାରଣେନ: ଏହି ଅନନ୍ତ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା।

ମମ ସର୍ବାର୍ଥସିଦ୍ଧୟର୍ଥମ୍: ମୋର ସମସ୍ତ ମନସ୍କାମନା ପୂରଣ ହେଉ।

ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥ

"ମୁଁ ମହାନ୍ ଅନନ୍ତ ଭଗବାନଙ୍କର ଏହି ଅନନ୍ତ ସୂତ୍ରକୁ ଧାରଣ କରୁଛି, ଯାହାଫଳରେ ଏହି ଅନନ୍ତ ବ୍ରତ ପାଳନ ଦ୍ୱାରା ମୋର ସମସ୍ତ ମନସ୍କାମନା ପୂରଣ ହେଉ।

"ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜରୁରୀ ମନ୍ତ୍ର

ପୂଜା ଆରମ୍ଭରେ ଏବଂ ପୂଜା ସମାପ୍ତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଜପ କରାଯାଏ |

ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ ନମଃ

ଅର୍ଥ: "ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି।" 

ଏହା ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରିୟ ମନ୍ତ୍ର।

ଶାନ୍ତମାକାରଂ ଭୁଜଗଶୟନଂ ପଦ୍ମନାଭଂ ସୁରେଶମ୍।

ବିଶ୍ୱାଧାରଂ ଗଗନସଦୃଶଂ ମେଘବର୍ଣ୍ଣଂ ଶୁଭାଙ୍ଗମ୍।।

ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଂ କମଳନୟନଂ ଯୋଗିଭିର୍ଧ୍ୟାନଗମ୍ୟମ୍।

ବନ୍ଦେ ବିଷ୍ଣୁଂ ଭବଭୟହରଂ ସର୍ବଲୋକୈକନାଥମ୍।

ଅର୍ଥ: 

ଏହି ଶ୍ଳୋକରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ଶାନ୍ତ ଓ ଶୋଭାମୟ ଶରୀର: ଯିଏ ଶାନ୍ତ ଓ ଶୋଭାମୟ ଶରୀରଯୁକ୍ତ।

ଶେଷନାଗ ଉପରେ ଶୟନ: ଯିଏ ସର୍ପଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରିଛନ୍ତି।

ପଦ୍ମନାଭ: ଯାହାଙ୍କ ନାଭିରୁ ପଦ୍ମ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ: ଯିଏ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ।

ସମସ୍ତ ଲୋକର ନାଥ: ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଏକମାତ୍ର ନାଥ।

ଏହି ଶ୍ଳୋକ ମାଧ୍ୟମରେ ଭକ୍ତ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି ଏବଂ ସଂସାରର ସମସ୍ତ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ମାଗିଥାନ୍ତି।

"ହେ ଅନନ୍ତ ଦେବ ଏ ସଂସାର ମହାସମୁଦ୍ର ରୁ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରି ମୋକ୍ଷ ଦାନ କର" 

ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥି ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ନାମରେ ଅଭିହିତ ଅଟେ। 

ଏହିଦିନ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ସନ୍ଧ୍ଯା ଧୂପ ନୀତି ସମାପନ ପରେ ମୁକ୍ତି ମଣ୍ଡପ ନିକଟରେ ଥିବା ଅନନ୍ତଙ୍କ ପାଖରେ ପର୍ବ ଯାତ୍ରା ଯୋଗାଣିଆ ପ୍ରଦତ୍ତ ଭୋଗ, ମହାସ୍ନାନ ଜିନିଷ ରଖାଯାଇଥାଏ। 

ପ୍ରଥମେ ଜଣେ ପାଳିଆ ପୂଜାପଣ୍ଡା ସେବକ ଅନନ୍ତଙ୍କ ପାଖରେ ମହାସ୍ନାନ ନୀତି ଓ ଭୋଗ କରିଥାନ୍ତି। ଏହାପରେ ଅନନ୍ତ ବ୍ରତ କଥା ପାଠ କରିବାପରେ ବନ୍ଦାପନା ନୀତି ହୋଇଥାଏ ।

ପ୍ରଣାମ - 

ଅନନ୍ତ କାମ ଦେବେଶ ସର୍ବ କାମ ଫଳପ୍ରଦ 

ଅନନ୍ତ ଡୋର ରୂପେଣ ପୁତ୍ର ପୌତ୍ରାଦି ବଦ୍ଧୟ ||

ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ