"ବିଶ୍ୱ ଓଜୋନ୍ ଦିବସ" ଓ ଏହାର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା...
ଓଜୋନ୍ ସ୍ତର ସୁରକ୍ଷା ଦିବସ
ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଦିନଟିକୁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ବିଶ୍ୱ ଓଜୋନ୍ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ।
ଓଜୋନ୍ ସ୍ତରର ଗୁରୁତ୍ୱ, ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଓଜୋନ୍-କ୍ଷୟକାରୀ ପଦାର୍ଥର ବ୍ୟବହାର କମାଇବା ସମ୍ପର୍କରେ ଜନସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏହି ଦିବସର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।
ଓଜୋନ୍ (O₃) ହେଉଛି ତିନୋଟି ଅକ୍ସିଜେନ୍ ପରମାଣୁରେ ଗଠିତ ଏକ ଗ୍ୟାସ୍।
ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ସମତାପମଣ୍ଡଳ (Stratosphere) ମଧ୍ୟରେ, ପୃଥିବୀଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୫–୩୫ କିଲୋମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ଓଜୋନ୍ର ଅଧିକ ସାନ୍ଦ୍ରତା ଦେଖାଯାଏ।
ଏହାକୁ ଆମେ ସାଧାରଣତଃ ଓଜୋନ୍ ସ୍ତର ବୋଲି କହୁ।
ଏହି ସ୍ତର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଆସୁଥିବା କ୍ଷତିକାରକ ଅତିବାଇଗଣି (UV) କିରଣ, ବିଶେଷକରି UV-B ର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଶୋଷଣ କରି ପୃଥିବୀର ଜୀବଜଗତକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଏ।
୧୯୧୩ ମସିହାରେ ଫରାସୀ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଚାର୍ଲସ୍ ଫାବ୍ରି ଓ ହେନ୍ରି ବୁଇସନ୍ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଓଜୋନ୍ ସ୍ତରର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ।
୧୯୮୫ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକ୍ ସର୍ଭେର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ଉପରେ ଓଜୋନ୍ ସ୍ତରରେ ଗୁରୁତର କ୍ଷୟ ବିଷୟରେ ରିପୋର୍ଟ କରିଥିଲେ।
ଏହା ପରେ ଓଜୋନ୍ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ଆହୁରି ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଇଲା।
୧୯୮୭ ମସିହାରେ ଓଜୋନ୍ ସ୍ତରକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଉଥିବା ପଦାର୍ଥର ଉତ୍ପାଦନ ଓ ବ୍ୟବହାର କମାଇବା ପାଇଁ ମଣ୍ଟ୍ରିଅଲ୍ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।
୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଜାତିସଂଘ ମହାସଭା ୧୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବରକୁ “International Day for the Preservation of the Ozone Layer” ଭାବେ ପାଳନ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା।
୧୯୯୫ ମସିହାରୁ ଏହି ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଉଛି।
ଓଜୋନ୍ ସ୍ତର କ୍ଷୟ ହେଲେ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ କ୍ଷତିକାରକ UV କିରଣର ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ିପାରେ। ଏହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କଠାରେ ଚର୍ମ କର୍କଟ, ଚକ୍ଷୁର ମୋତିଆବିନ୍ଦୁ ଭଳି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ଝୁମ୍ପ ବଢ଼ାଇପାରେ।
ଏହା ସହିତ ଉଦ୍ଭିଦ, ସାମୁଦ୍ରିକ ପରିବେଶ ଓ ଜୈବ ବିବିଧତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।
ତେବେ ଏକ କଥା ମନେ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ—ଓଜୋନ୍ ସ୍ତର କ୍ଷୟ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରସ୍ପର ସମ୍ପର୍କିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏକା ଅନ୍ୟର ସରଳ କାରଣ ନୁହେଁ।
କେତେକ ଓଜୋନ୍-କ୍ଷୟକାରୀ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗ୍ରୀନ୍ହାଉସ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ଅଟନ୍ତି। ମଣ୍ଟ୍ରିଅଲ୍ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ଏହି ଦୁଇ ପରିବେଶଗତ ସମସ୍ୟାକୁ ମୁକାବିଲାରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଓଜୋନ୍ ସ୍ତରର ସୁରକ୍ଷା କେବଳ ବୈଜ୍ଞାନିକ କିମ୍ବା ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ନୁହେଁ।
ପରିବେଶ-ସମ୍ମତ ଉତ୍ପାଦ ବ୍ୟବହାର, ଅନାବଶ୍ୟକ ଭାବେ ଶୀତଳୀକରଣ ଯନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର ନକରିବା, ଏବଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନ ହେବା ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଭୂମିକା ନିଭାଇପାରିବା।
????“ଓଜୋନ୍ ସ୍ତରର ସୁରକ୍ଷା ଅର୍ଥ ପୃଥିବୀର ଜୀବନର ସୁରକ୍ଷା।”
????ଓଜୋନ୍ ସୁରକ୍ଷା ସହ ପୃଥିବୀର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା।
