ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବିଧି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପଟି ଦିଅଁ ପୂଜା ଓ ଅଣସର ନୀତି...
ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବିଧି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପଟି ଦିଅଁ ପୂଜା ଓ ଅଣସର ନୀତି...
୧. *ଦାରୁ ଦିଅଁଙ୍କ ଅଣସର – କାହିଁକି?*
*ଦାରୁ ଦିଅଁ* = ନିମ କାଠରେ ତିଆରି ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର, ସୁଭଦ୍ରା, ସୁଦର୍ଶନ। ଦାରୁ ବ୍ରହ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁ *ମାନବୀୟ ଲୀଳା* କରନ୍ତି।
*ଅଣସରର କାରଣ:*
1. *ମହାସ୍ନାନ ଜନିତ ଜ୍ୱର*: ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣିମାରେ ୧୦୮ ଗରା ସୁବାସିତ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ ଦାରୁ ବିଗ୍ରହ ଓଦା ହୋଇ ମାନବ ପରି *ଜ୍ୱରରେ ପୀଡ଼ିତ* ହୁଅନ୍ତି।
2. *ଦାରୁ ସୁରକ୍ଷା*: ଅତ୍ୟଧିକ ଜଳ ଲାଗିଲେ କାଠ ବିଗ୍ରହ ନଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ୧୫ ଦିନ ଶୁଖାଯାଏ ଓ *ଫୁଲୁରି ତେଲ* ଲଗାଇ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଏ।
3. *ଆୟୁର୍ବେଦିକ ତତ୍ୱ*: ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଖରା ପରେ ହଠାତ୍ ଅଧିକ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶରେ ଶରୀର ବିକୃତ ହୁଏ – ଏହା ପ୍ରକୃତି ନିୟମ। ଠାକୁର ସେହି ନିୟମ ପାଳନ କରନ୍ତି।
*ଅଣସର ନୀତି:*
1. *ସ୍ଥାନ*: ଗର୍ଭଗୃହ ଭିତରେ *ଅଣସର ପିଣ୍ଡି/ଅଣସର ଘର*। ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁପ୍ତ।
2. *ସେବକ*: କେବଳ *ଦଇତାପତି* ସେବକମାନେ ସେବା କରନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୂଜାପଣ୍ଡା ପ୍ରବେଶ ମନା। କାରଣ ଦଇତାମାନେ ଶବର ବଂଶଜ – ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଆଦି ସେବକ।
3. *ସେବା*: ପ୍ରତିଦିନ *ଫୁଲୁରି ତେଲ* ମାଲିସ, *ପଣା, ଛେନା, ଫଳ* ଭୋଗ। ଅନ୍ନ ଭୋଗ ବନ୍ଦ।
4. *ମୁଖ୍ୟ ନୀତି*: ଦଶମୀରେ *ଚକା ବିଜେ*, ଚତୁର୍ଦଶୀରେ *ଖଳି ଲାଗି*, ଅମାବାସ୍ୟାରେ ସୁସ୍ଥ।
5. *ଅବଧି*: ୧୫ ଦିନ। ଅମାବାସ୍ୟା ପରଦିନ *ନବଯୌବନ ଦର୍ଶନ/ନେତ୍ରୋତ୍ସବ*।
୨. *ପଟି ଦିଅଁ – ଅଣସରର ବିକଳ୍ପ ଠାକୁର*
*ପଟି ଦିଅଁ କ’ଣ?*
ଅଣସର ୧୫ ଦିନ ମୂଳ ଦାରୁ ବିଗ୍ରହ ଦର୍ଶନ ବନ୍ଦ ରହେ। ସେତେବେଳେ ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର, ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ *ପଟ୍ଟଚିତ୍ର* ପୂଜା ପାଏ।
ଏହାକୁ *ପଟି ଦିଅଁ, ଅଣସର ପଟି, ଅନବସର ପଟି* କୁହାଯାଏ।
*ବିଶେଷତା:*
1. *କିଏ କରନ୍ତି*: ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର *ଚିତ୍ରକାର ସେବକ*ମାନେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ନୂଆ ପଟି ଆଙ୍କନ୍ତି। ପୁରୁଣା ପଟିକୁ କୋଇଲି ବୈକୁଣ୍ଠରେ ସମାଧି ଦିଆଯାଏ।
2. *କେଉଁଠି ରୁହନ୍ତି*: ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଭିତର ବେଢାରେ *ଅଣସର ପିଣ୍ଡି/ବ୍ରହ୍ମ ମଣ୍ଡପ*ରେ ପଟି ଦିଅଁ ବିଜେ କରନ୍ତି।
3. *ପୂଜା*: ପଟି ଦିଅଁଙ୍କ ପାଖରେ ଦୈନିକ ଭୋଗ, ଆଳତି ହୁଏ। ଏହି ୧୫ ଦିନ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ କେବଳ ପଟି ଦିଅଁ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି।
4. *ରୂପ*: ପଟିରେ ଜଗନ୍ନାଥ କଳା, ବଳଭଦ୍ର ଧଳା, ସୁଭଦ୍ରା ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗରେ ଅଙ୍କିତ। ସୁଦର୍ଶନ ମଝିରେ ରୁହନ୍ତି।
୩. *ତତ୍ୱ ଓ ମହତ୍ୱ*
ବିଷୟ ତତ୍ୱ
**ଦାରୁ ଦିଅଁଙ୍କ ଅଣସର** ୧. ମାନବୀୟ ଲୀଳା – ଭଗବାନ ଭକ୍ତ ପରି ରୋଗୀ ହୁଅନ୍ତି। ୨. ଦାରୁ ବିଗ୍ରହର ସଂରକ୍ଷଣ। ୩. ନବକଳେବର ପରେ ବିଗ୍ରହକୁ ନୂଆ ଶକ୍ତି ଦେବା।
**ପଟି ଦିଅଁ** ୧. **ଭକ୍ତ ବତ୍ସଳତା**: ଠାକୁର ଅସୁସ୍ଥ ଥିଲେ ବି ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦର୍ଶନରୁ ବଞ୍ଚିତ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ୨. **ଚିତ୍ର ଓ ଦାରୁର ଏକତା**: ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ ବିରାଜମାନ – ଏହା ପ୍ରମାଣ। ୩. **ପରମ୍ପରା ରକ୍ଷା**: ପୁରୀର ଚିତ୍ରକାର ସେବା ପରମ୍ପରା ବଞ୍ଚି ରହିଛି।
*ଶେଷ କଥା*: ଅଣସର ପରେ ମାନବ ଯୌବନ ଦର୍ଶନ* ହୁଏ। ସେଦିନ ଦାରୁ ଦିଅଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ହୋଇ ନୂଆ ଯୌବନରେ ଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତି। ତା’ପର ଦିନ *ରଥଯାତ୍ରା*।
ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣ* ଅନୁସାରେ ଯିଏ ଅଣସର ସମୟରେ ପଟି ଦିଅଁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ତାକୁ ମୂଳ ବିଗ୍ରହ ଦର୍ଶନର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
