ଅଧରପଣା ହେଉଛି ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରାର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଓ ନିଆରା ନୀତି।
ଏହା ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରା ପରେ, ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେର ପୂର୍ବଦିନ ତିନି ରଥ ଉପରେ ପାଳନ କରାଯାଏ
ଅଧରପଣାର ମହତ୍ତ୍ୱ:
ବିଶାଳ ମାଟିର ହାଣ୍ଡିରେ ଦୁଧ, ଛେନା, କଦଳୀ, ଚିନି, ମସଲା ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶାଇ ଅଧରପଣା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ।
ଏହି ହାଣ୍ଡିକୁ ରଥ ଉପରେ ଶ୍ରୀଜିଉଙ୍କ ଅଧର (ଓଠ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚତାରେ ରଖାଯାଇ ଭୋଗ ଲାଗି କରାଯାଏ।
ଭୋଗ ଶେଷରେ ହାଣ୍ଡିକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦିଆଯାଏ।
ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ଯେ, ରଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ ରଥରେ ବାସ କରୁଥିବା ଦେବ, ଦେବୀ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଦେବଶକ୍ତିମାନେ ଏହି ଅଧରପଣା ପାନ କରି ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଶ୍ରୀଜିଉଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ବିଦାୟ ନିଅନ୍ତି।
ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବାର୍ତ୍ତା: ଅଧରପଣା ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ, ଭଗବାନଙ୍କ କୃପା କେବଳ ମଣିଷ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ସମସ୍ତ ଜୀବ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସମାନ। ଏହା ସର୍ବଜନୀନ କଲ୍ୟାଣ, କରୁଣା ଓ ସମଦୃଷ୍ଟିର ପ୍ରତୀକ।
