ନୃସିଂହ ଜନ୍ମୋତ୍ସବ ବା ନୃସିଂହ ଚତୁର୍ଦଶୀ ର ବିଶେଷତ୍ୱ...

Apr 30, 2026 - 12:24
 5
ନୃସିଂହ ଜନ୍ମୋତ୍ସବ ବା ନୃସିଂହ ଚତୁର୍ଦଶୀ ର ବିଶେଷତ୍ୱ...

ନୃସିଂହ ଜନ୍ମୋତ୍ସବ ବା ନୃସିଂହ ଚତୁର୍ଦଶୀ ର ବିଶେଷତ୍ୱ...

ବୈଶାଖ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ (ନୃସିଂହ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ) -

ଭଗବାନ ନୃସିଂହଙ୍କ ଜନ୍ମୋତ୍ସବ ବା 'ନୃସିଂହ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ' ପାଳନ କରାଯାଏ। ଅଧର୍ମ ଉପରେ ଧର୍ମର ବିଜୟର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଏହା ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନ।

ନୃସିଂହ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ହେଉଛି ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବ, ଯାହା ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚତୁର୍ଥ ଅବତାର "ଭଗବାନ ନୃସିଂହ"ଙ୍କ ଜନ୍ମ ବା ପ୍ରକଟ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ବୈଶାଖ ମାସ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଭଗବାନ ଭକ୍ତ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଚାରୀ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁର ବିନାଶ ପାଇଁ ଅବତାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

​ଏହି ଦିନର ବିଶେଷତ୍ୱ ଏବଂ ପୌରାଣିକ କଥାବସ୍ତୁ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ:

????ପୌରାଣିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି

​ଦୈତ୍ୟରାଜ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଏକ କଠିନ ବର ପାଇଥିଲା ଯେ, ତାକୁ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ କିମ୍ବା ପଶୁ, ଦିନରେ କିମ୍ବା ରାତିରେ, ଘର ଭିତରେ କିମ୍ବା ବାହାରେ, ଏବଂ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏହି ବର ପାଇ ସେ ଅହଂକାରୀ ହୋଇ ନିଜକୁ ଭଗବାନ ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲା। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ଭକ୍ତ ଥିଲେ।

ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରକଟ

(ନୃସିଂହ ଅବତାର)

​ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ମାର୍ଗରୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ନିର୍ଯାତନା ଦେଲା। 

ଶେଷରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ପଚାରିଲା, "ତୋର ଭଗବାନ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି?", 

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ, "ସେ ସବୁଠାରେ ଅଛନ୍ତି।" 

ଏହା ଶୁଣି କ୍ରୋଧିତ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଏକ ସ୍ତମ୍ଭକୁ ଗୋଇଠା ମାରିଥିଲା ଏବଂ ସେହି ସ୍ତମ୍ଭ ମଧ୍ୟରୁ ଭଗବାନ ନୃସିଂହ (ଅଧା ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅଧା ସିଂହ ଶରୀର) ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲେ।

ଅଧର୍ମର ବିନାଶ

​ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବରକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଭଗବାନ ନୃସିଂହ:

​ସମୟ: ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ (ଯାହା ଦିନ କିମ୍ବା ରାତି ନୁହେଁ)।

​ସ୍ଥାନ: ଘରର ଦେହଳି ବା ଦୁଆର ମୁହଁରେ (ଯାହା ଭିତର କିମ୍ବା ବାହାର ନୁହେଁ)।

​ମାଧ୍ୟମ: ନିଜର ନଖ ଦ୍ୱାରା (ଯାହା ଅସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଶସ୍ତ୍ର ନୁହେଁ) ହିରଣ୍ୟକଶିପୁର ବଧ କରିଥିଲେ।

​ଭକ୍ତିର ବିଜୟ: 

ଏହି ଦିନ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ଯଦି ଭକ୍ତି ନିଷ୍କାମ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ହୁଏ, ତେବେ ଭଗବାନ ନିଶ୍ଚୟ ସହାୟ ହୁଅନ୍ତି।

​ଶୁଭଫଳ: 

ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଏହି ଦିନ ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ ଏବଂ ଭଗବାନ ନୃସିଂହଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ କ୍ଷୟ ହୁଏ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଉପରେ ବିଜୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

​ରୀତିନୀତି: 

ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ମଠ ଓ ମନ୍ଦିରରେ ବିଶେଷ ଅଭିଷେକ ଏବଂ 'ନୃସିଂହ ଜନ୍ମ' ନୀତି ପାଳନ କରାଯାଏ। ଭକ୍ତମାନେ ସନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପବାସ ରହି ଭଗବାନଙ୍କ ଆରାଧନା କରନ୍ତି।

ଭଗବାନ ନୃସିଂହଙ୍କ ମହାମନ୍ତ୍ର:

​"ଉଗ୍ରଂ ବିରଂ ମହାବିଷ୍ଣୁଂ ଜ୍ୱଳନ୍ତଂ ସର୍ବତୋମୁଖମ୍ ।

ନୃସିଂହଂ ଭୀଷଣଂ ଭଦ୍ରଂ ମୃତ୍ୟୁର୍ମୃତ୍ୟୁଂ ନମାମ୍ୟହମ୍ ॥"

​ଏହାର ସରଳ ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ:

​ଉଗ୍ରଂ: ଯିଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।

​ବିରଂ: ଯିଏ ପରମ ସାହସୀ ଓ ମହାନ ବୀର।

​ମହାବିଷ୍ଣୁଂ: ଯିଏ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ।

​ଜ୍ୱଳନ୍ତଂ: ଯିଏ ନିଜ ତେଜରେ ସଦା ଦୀପ୍ତିମାନ।

​ସର୍ବତୋମୁଖମ୍: ଯାହାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ସବୁ ଦିଗରେ ରହିଛି (ସର୍ବଦ୍ରଷ୍ଟା)।

​ନୃସିଂହଂ: ମନୁଷ୍ୟ ଓ ସିଂହର ମିଶ୍ରିତ ଦିବ୍ୟ ଅବତାର।

​ଭୀଷଣଂ: ଯାହାଙ୍କ ରୂପ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର।

​ଭଦ୍ରଂ: ଯିଏ ନିଜ ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୟାଳୁ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ।

​ମୃତ୍ୟୁର୍ମୃତ୍ୟୁଂ: ଯିଏ ମୃତ୍ୟୁର ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ (ଅର୍ଥାତ୍ ମାୟା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତିଦାତା)।

​ନମାମ୍ୟହମ୍: ସେହି ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି।

​ଭଗବାନ ନୃସିଂହଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଭକ୍ତମାନେ ଏହି ପଦଟି ଗାନ କରନ୍ତି:

​"ଓଁ ଶାନ୍ତ ନୃସିଂହ ପାହିମାମ୍, ଗୋବିନ୍ଦ ନୃସିଂହ ପାହିମାମ୍"

​ଏହି ପବିତ୍ର ନୃସିଂହ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରଟିକୁ ଜପ କଲେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଭୟ, ବାଧାବିଘ୍ନ ଓ ଶତ୍ରୁ ଭୟ ଦୂର ହୋଇଥାଏ।