ଭାରତରେ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣର ପୁନରୁଦ୍ଧାର
ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2025ରେ 69,725 କୋଟି ଟଙ୍କାର ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ସଂସ୍କାର ଯୋଜନା ଶୁଭାରମ୍ଭ ହୋଇଛି।
24,736 କୋଟି ଟଙ୍କାର ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଜନା ଜାତୀୟ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ମିଶନ ମାଧ୍ଯମରେ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା, ଜାହାଜ ଭାଙ୍ଗିବା କ୍ରେଡିଟ୍ ନୋଟ୍ ଏବଂ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନକୁ ପରିଚାଳନା କରାଯାଉଛି।
25,000 କୋଟି ଟଙ୍କାର ସାମୁଦ୍ରିକ ବିକାଶ ପାଣ୍ଠି ନିବେଶ ଏବଂ ସୁଧ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛି।
ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ବିକାଶ ଯୋଜନା 19,989 କୋଟି ଟଙ୍କାର ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ କ୍ଲଷ୍ଟର ପାଇଁ ପୁଞ୍ଜି ସହାୟତା, ବିପଦ କଭରେଜ୍ ଏବଂ କ୍ଷମତା-ନିର୍ମାଣ ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଘରୋଇ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ବଡ଼ ଜାହାଜକୁ ଭିତ୍ତିଭୂମି ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।
୧୧ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଜାହାଜ ପରିବହନ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ରର ବିକାଶ
ଉତ୍ସ: ବନ୍ଦର, ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଏବଂ ଜଳପଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ
କେନ୍ଦ୍ରିତ ଥୂଲା। ଗତ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ସ୍ବାଧୀନତା ପରେ, ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ମୁଖ୍ୟତଃ ସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ର ୟୁନିଟଗୁଡ଼ିକରେ କେ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘରୋଇ ଜାହାଜ କମ୍ପାନୀଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ସହିତ, ଭାରତର ଜାହାଜ ଜ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି । କ୍ରୁଜ୍ ପର୍ଯ୍ୟଟନ, ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଜଳ ପରିବହନ ଏବଂ ବନ୍ଦର ଭିତ୍ତି ଭିତ୍ତଭୂମିରେ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଗ୍ରଗତି ଘଟିଛି। ନଭେମ୍ବର 2024 ସୁଦ୍ଧା, ଭାରତରେ 1552ଟି ଜାହାଜ ରହିଛି ଯାହାର ମୋଟ୍ ଟନେଜ୍ 13.65 ନିୟୁତ ଟନ୍।
ହାଇବ୍ରିଡ୍ ପ୍ରପଲ୍ଗୁନ ସିଷ୍ଟମ ବ୍ୟବହାର କରିବା ସରକାର ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ଆର୍ଥକ ସହାୟତା ନୀତି ଜରିଆରେ ସବୁଜ ଇନ୍ଧନ କିମ୍ବା ହାଇ ଲାଗି 20-30 ପ୍ରତିଶତ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦେଉଛନ୍ତି। ଆରଓଏଫଆର ଯୋଜନା ଜରିଆରେ ଜାହାଜ ଅଧୂଗ୍ରହଣ
ପରମ୍ପରା ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତର ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ପରିଦୃଶ୍ଯ ବିଶ୍ଵସୁରରେ ମାନ୍ୟତା ହାସଲ କରିବାକୁ ଯାଉଛି।
ଭାରତରେ ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟ ସଭ୍ଯତା କାଳରୁ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଜଳପଥରେ ବାଣିଜ୍ୟର ପରମ୍ପରା ରହିଆସିଛି। ଭାରତର ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ର ଦୃଢ଼ ଆର୍ଥକ ପ୍ରଭାବ ସୂ ସୃଷ୍ଟି କରେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିବେଶ 6.4 ଗୁଣ ନିଯୁକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରେ ଏବଂ 1.8 ଗୁଣ ପୁଞ୍ଜି ଲାଭ ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯାହା ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଓ ବିକାଶକୁ ଚାଳିତ କରିବାର ଶକ୍ତି ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ। ଏହି ଶିଳ୍ପ ଦୂରଦୂରାନ୍ତି, ଉପକୂଳ ଚୂଳ ଏବଂ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ବୃହତ ପରିମାଣର ନିଯୁ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଗୁ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ଭାବନା ରଖୁଛି। ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତର ସ୍ବପ୍ନକୁ ଆଗକୁ ଗକୁ ବଢ଼ାଇବାରେ ଏହାର ବିକାଶ ଏବଂ ପ୍ରୋତ୍ସାହନକୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବାହକ ଭାବରେ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଉଛି।
ପାଇଁ ସରକାରୀ ଟେଣ୍ଡୁରରେ ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ କାରଖାନାଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ମିଳିଥାଏ। 200 କୋଟିରୁ କମ ମୂଲ୍ୟର ଜାହ୍ବାଜକୁ ଭାରତୀୟ ଶିପୟାର୍ଡରୁ କିଣିବାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଉଛି। ଗ୍ରିନ ଟଗ୍ ଟ୍ରାଞ୍ଜିସନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଟଗବୋଟ୍ ଅପରେସନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦିଆଯାଉଛି। ହରିତ ନୌକା ମାର୍ଗଦର୍ଶିକାରେ ଅନୁର୍ଦେଶୀୟ ଜାହାଜ ପାଇଁ ସବୁଜ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଗ୍ରହଣୀୟତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛି। ରଣନୀତିକ ସହଭାଗୀତା, ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିସ୍ତାର ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସହଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ଏହାର ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷମତାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଛି। ଏହି ପ୍ରୟାସଗୁଡ଼ିକର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ବିଦେଶୀ ନୌବହର ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସମଗ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା।
ଭବିଷ୍ୟତ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ
ଡିକ୍
ବଟିକା 1
ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଜନା (୨୪,୭୩୬ କୋଟି ଟଙ୍କା)
ଉପାଦାନ 1:
ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା
ଉପାଦାନ 2:
ଜାହାଜ ଭାଙ୍ଗୁଥିବା କ୍ରେଡିଟ୍ ନୋଟ୍ |
ଉପାଦାନ 3:
ଜାତୀୟ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ମିଶନ୍ |
ବଟିକା 2
ସାମୁଦ୍ରିକ ବିକାଶ ପାଣ୍ଠି (୨୫,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା)
ଉପାଦାନ 1:
ସାମୁଦ୍ରିକ ବିନିଯୋଗ ପାଣ୍ଠି |
ଉପାଦାନ 2:
ସୁଧ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପାଣ୍ଠି |
ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ବିକାଶ ଯୋଜନା (୧୯,୯୮୯ କୋଟି ଟଙ୍କା)
ବଟିକା ।।
ବଟିକା 4
ଆଇନଗତ, ନୀତି ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଂସ୍କାର
ଉତ୍ସ: ବନ୍ଦର, ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଏବଂ ଜଳପଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ
24,736 ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ଘରୋଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ କ୍ଷମତା ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ନବସୃଜନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦିଆଯାଉଛି।
